KOŚCIÓŁ SEMINARYJNY pw TRÓJCY ŚWIĘTEJ
1. Tablica - KOLEGOM POLEGŁYM.
W przedsionku kościoła Trójcy Świętej znajduje się marmurowa tablica zawierająca wykuty tekst:
KOLEGOM POLEGŁYM W WALKACH/ ZA WOLNOŚĆ OJCZYZNY/ WYCHOWAŃCY B. GIMNAZJUM KIELECKIEGO/ Z OKRESU 1864 - 1904/ PAMIĄTKĘ TE KŁADĄ/ 8-IX-1924 R.//
W dniu 8 września 1924 roku odbył się zjazd wychowanków Gimnazjum Kieleckiego. Podczas posiedzenia 154 wychowańców szkoły podjęto uchwałę o wnurowaniu w kościele św. Trójcy 3 tablic pamiątkowych, wśród nich tablicy upamiętniającej udział wychowańców szkoły w walkach o wolność ojczyzny - o czym donosiła ówczesna Gazeta Kielecka (7 i 12.IX.1924)
Masowy był udział uczniów kieleckich w powstaniu styczniowym.
Tadeusz Rybkowski tak wspomina (Ludzie z czasów mojej młodości) rok 1863 w kieleckim gimnazjum:
... Było nas w klasie III 43 uczniów, w ciągu niespełna trzech tygodni pozostało 14, reszta poszła w szeregi. W klasach wyższych pozostało zaledwie po kilku i tak wśród wald, dookoła Kielc stacznych ze zmiennym szczęściem, przebyliśmy klasę III i przeszli do klasy IV.
W oparciu o zgłaszane meldunki rosyjskiemu naczelnikowi wojennemu (A. Massalski Zarys historii szkoły ...) ustalono nazwiska 89 uczniów, którzy w roku 1863 nielegalnie opuścili Kielce udając się do oddziałów Langiewicza, Czachowskiego, Chmieleńskiego, Hauke Bosaka.
W dokumentach Naczelnika Wojennego Powiatu Kieleckiego (AP Kielce, zesp. 21, sygn. 80) znajduje się "Lista Osób którzy w roku 1863 z niewiadomych przyczyn Miasto Kielce tajemnie opuścili" sporządzona 3/15 Marca 1863 r. przez Prezydenta Miasta. W zestawieniu 86 nazwisk, uczniowie szkół stanowią zdecydowaną większość - jest ich 63. Do powstania udawali się grupami:
6/18 Lutego - 16 uczniów szkół;
13/25 Lutegp - 13 uczniów szkół,
14/26 Lutego - 23 uczniów szkół;
12 Marca - 11 uczniów szkół.
Do powstania często udają się rodzinnie: bracia Henryk i Władysław Bujalski, Bolesław i Teodor Pietrzykowscy, Jan i Józef Tarczyńscy, Kazimierz i Franciszek Mieszkowscy, Władysław i Seweryn Gasińscy, Ludomir i Stanisław Barzykowscy.
Znane są ucieczki do powstania Aleksandra Głowackiego (Bolesława Prusa) czy też Gustawa Saskiego (ciotecznego brata Stefana Żeromskiego), który poległ pod Seceminem. Ale w powstaniu biorą udział również najmłodsi uczniowie szkoły - w wieku 12 - 14 lat. Potwierdzeniem jest Raport No 2187, z dnia 6/18 czerwca 1863 r. (zesp. 21, w AP Kielce), gdzie odczytujemy:
Do Naczelnika Wojennego Okręgu Kieleckiego
Magistratu Miasta Kielc Raport
Stosownie do obowiązujących przepisów, pospieszam donieść Jaśnie Wielmożnemu Naczelnikowi Wojennemu zaraportować iż od czasu ostatnio złożonego raportu 29/10 bm. i r. No 2179, wydalili się z Miasta bez wiedzy miejscowej Policyi:
1o Popiel Ignacy, uczęszczający po cywilnemu na nauki jako aspirant do miejscowego seminarium.
2o Wanicki Andrzej lat 12
3o Zarembowicz Michał lat 12
4o Malicki Józef lat 14
5o Dworzak Wacław lat 15
6o Chełkowski Leon lat 14
7o Głowacki Zygmunt lat 14
8o Nowicki Józef lat 13
9o Sendler Adolf lat 14
10o Kowalczewski Stanisław lat 16 liczący
wszyscy uczniowie miejscowego Gimnazjum którzy jak bez wiedzy Policyi, tak i Władzy Szkolnej toż Gimnazyum opuścili. ...
góra strony
2. Tablica - ks. Walenty Witkowski.
W przedsionku kościoła Trójcy Świętej umieszczona jest marmurowa tablica:
CZCIGODNEMU I KOCHANEMU PROFESOROWI/ Ś.P. Ks. W. M. WITKOWSKIEMU/ ZMARŁEMU W JĘDRZEJOWIE 24/XII 1897 R./ TEN SKROMNY POMNIK KŁADZIE WDZIĘCZNEM SERCEM/ UCZEŃ Ks. J. DOTKIEWICZ D. 4/VII 1913 R.//
Na obrzeżu tablicy umieszczono sygnaturę:
ADAMCZYK W KIELCACH//
Ks. W. Witkowski pochowany jest w grobowcu w kw. 12C na Cmentarzu Starym w Kielcach - tam zamieszczono notkę biograficzna.
góra strony
3. Epitafium - ks. bp. Kazimierz Wnorowski.
W nawie głównej seminaryjnego kościoła Trójcy Świętej znajduje się marmurowe epitafium. Pod podobizną zmarłego księdza zamieszczono napis:
D.O.M./ CASIMIRO WNOROWSKI/ NATO CALENDIS MARTIIS MDCCCXVII/ ANNO IN OPPIDO ŁĘCZYCA./ PRAELATO SCHOLASTICO INSIGNIS COLEEGIATAE KIELCENSIS/ PRAEPOSITO CURATO IN SZANIEC/ NEC NON RECTORI SEMINARII DIOECESANI./ DEMUM VII IDUS IULII MDCCCLXXXIII/ AN. AD EPISCOPATUM DIOECENSIS LUBLINENSIS EVECTO/ XII VERO CALENDAS MAIIAS AN. MDCCCLXXXV DECESSO/ VIRO DOCTRINA AC PIETATE CONSPICUO IN DIOECESI/ BENE MERITO PROPTER AMDENITATEM SUAVITATEM/ QUE MORUM CLERO DIOECESANO POPULOQUE SIN/ GULARITER ADAMATO CARISSIMO ET AMANTIS-/ SIMO RECTORI GRATI DISCIPULI MONUMENTUM HOC/ POSUERUNT.//
Ks. bp. Kazimierz Wnorowski urodzony 1.03.1818 w Łęczycy, w roku 1834 skończył szkoły w Kielcach, dokąd dojechał z ojcem, nauczycielem gimnazjalnym. Nizsze święcenia kapłańskie otrzymał w 1838 w Kielcach, wyższe zaś w roku 1841 w Warszawie. Od r. 1842 jest profesorem teologii Akademii Duchownej w Warszawie.
Od r.1847 jest członkiem tajnego związku, nazwanego później Organizacją 1848 roku. Aresztowany w r.1850 i wysłany na zamieszkanie w guberni wołogdzkiej, pod ścisłym dozorem policyjnym. W latach 1850 do 1856 przebywał w Wołogdzie, następnie w Wielkim Ustiugu. W 1856 powrócił do Królestwa, do Kielc. Nie uzyskał zezwolenia na pracę w seminarium. Przebywał pod dozorem policyjnym jako wikary przy kieleckiej kolegiacie. Od roku 1859 jest proboszczem w Szańcu. Od 1860 został dziekanem dekanatu szydłowskiego.
Kanonik kielecki był jednym z organizatorów zjazdu księży we Wrocieryżu. Był mężem zaufania duchownych diecezji kielecko-krakowskiej do Komitetu Centralnego Czerwonych 1861/1862. Za pomoc udzielaną powstańcom oraz za udział w manifestacjach patriotycznych otrzymywał kary grzywny.
Od 1872 r. regens seminarium w Kielcach. W roku 1884 został biskupem lubelskim. Zmarł 29.IV.1885 r. w Lublinie.
góra strony
KOŚCIÓŁ pw ŚWIĘTEGO WOJCIECHA
4. Epitafium - ks. Józef Ćwikliński.
W prezbiterium kościoła znajduje się marmurowe epitafium:
Ś.P./ KSIĄDZ/ JÓZEF ĆWIKLIŃSKI/ PRAŁAT SCHOLASTYK KATEDRY/ KIELECKIEJ/ PROBOSZCZ CHĘCIŃSKI/ DZIEKAN DEKANATU KIELECKIEGO./ ZMARŁ DNIA 16 WRZESNIA 1894 ROKU/ ŻYŁ LAT 78./ PROSI O ZDROWAŚ MARYA./ ŚWIĘTY WOJCIECHU/ PRZYCZYŃ SIĘ ZA NIM DO BOGA.//
Ks. Józef Ćwikliński pochowany jest w grobowcu księży kanoników w kw. 5A na Cmentarzu Starym.
góra strony
Jak podaje Z. Sabat (Groby powstańcze na cmentarzach kieleckich) - w kruchcie kościoła Św. Wojciecha było marmurowe epitafium z fotografią zmarłego, i zawierające napis:
Ś.P./ FRANCISZEK KSAWERY GAWROŃSKI/ DOKTOR MEDYCYNY/ NAUKĄ I PRACĄ JEDNAŁ SERCA LUDZI/ ŻYŁ LAT 58/ ZMARŁ W KIELCACH DN. 16 KWIETNIA 1890 R./ POKÓJ WIEKUISTY RACZ MU DAĆ PANIE.//
Przy pracach remontowych w kościele, przeprowadzonych w latach 80-tych XX w. epitafium zostało usunięte.
Franciszek Gawroński prowadził w latach 1863 - 1864 lazaret powstańczy w Pińczowie.
KOŚCIÓŁ NMP KRÓLOWEJ POLSKI (GARNIZONOWY)
5. KAPLICA PAMIĘCI ŻOŁNIERZA WOJSKA POLSKIEGO.
W kościele garnizonowym NMP utworzona została KAPLICY PAMIĘCI ŻOŁNIERZA WOJSKA POLSKIEGO.
W wystroju kaplicy użyto drewniane tablice, na których zawarto najważniejsze daty z dziejów oręża polskiego. Jest też tablica dotycząca powstania styczniowego:
1863 Powstanie styczniowe - R. Traugutt/ - wspaniały wzór obrońcy Boga/ i Ojczyzny//
góra strony
ostatnia aktualizacja:
6-05-2008 , 11:43
